Wat is nu echt de grote systeemfout in het communisme?

Honderd jaar na de Russische Revolutie is het communisme in Europa aan een remonte bezig. In eigen land scoren PTB en PVDA sterk in de opiniepeilingen. In Frankrijk behaalde Melenchon een zorgwekkende 20% van de stemmen. Hoog tijd om de ideologie opnieuw eens onder de loep te nemen.

Niemand doet beter

Geen enkele ideologie, ook geen enkele religie vermoordde of onderdrukte ook maar bij benadering zoveel mensen als het communisme. Zonder uitzondering eindigden alle communistische experimenten in unieke rampen: in de Sovjet-Unie, in Cambodja, in Noord-Korea of Albanië, in Cuba of in Nicaragua: overal verpauperden de mensen massaal in de hen opgedrongen arbeidersparadijzen.
In totaal stierven in de 20e eeuw meer als 100 miljoen mensen door onderdrukking, genocide of ondervoeding als gevolg van alweer een mislukt staatsplan. Stalin en Mao hebben zelfs meer moorden op hun geweten als Hitler. Of neem recent het Venezuela van Maduro. Een olierijk land waar hongersnood heerst en op de eigen bevolking wordt geschoten tijdens betogingen. Noord-Korea is het laatste communistisch bastion dat moedig standhoudt, maar ook hier is de menselijke tol hoog.

Een deel van de progressieven begrijpt de uitwassen nog steeds niet

En toch ziet een groot deel van de progressieven de massamoorden, de groteske activiteiten van de Stasi, of de werkkampen in de Sovjet-Unie nog steeds als uitwassen en verraad tegen de echte communistische filosofie. Ze begrijpen niet dat dit ingebakken zit in elk totalitair systeem.
Hoe komt het dat een ideologie die in oorsprong ongelijkheid wil wegwerken steeds uitmond in een schrikbewind?  Over het gebrek aan incentives om te innoveren of om hard te werken om vooruit te geraken, hebben we het in deze tekst niet. Maar waarom eindigt communisme altijd in bloedvergieten?

Communisme klinkt romantisch, maar is het allesbehalve

Een allesomvattende Staat die alle problemen van onze maatschappij oplost klinkt misschien romantisch, maar is het allesbehalve. Een Staat, een bank of een bedrijf bestaat immers niet op zich. Ze bestaan steeds uit de mensen die het leiden. Er is geen enkele manier om individuele verantwoordelijkheid te vermijden, en die ligt bij burgers, niet bij overheden. Deze ligt bij bankiers als mensen, niet bij het bancaire systeem. Het zijn steeds mensen, niet markten, die moreel of immoreel zijn. De communisten dachten dit tegen te gaan door de macht te concentreren. Maar dat maakt de uitwassen enkel groter omdat de checks & balances helemaal wegvallen. Wie wijst een “grote leider” immers terecht?

Ongelijkheid op basis van welvaart wordt vervangen door ongelijkheid op basis van partijstatus

De vrije markt en de bijhorende democratie legt de macht bij de burgers. Onbekwame leiders stemmen we weg. Slechte producten kopen we niet. Het communisme heeft dat zelfregulerende karakter niet. In communistische landen moeten bedrijven geen rekening houden met hun klanten en onbekwame leiders kunnen vooral bezig zijn met het uitschakelen en onderdrukken van tegenstanders. Ze worden immers toch niet in vraag gesteld. En zo word de ongelijkheid op basis van welvaart, die communisten willen wegwerken, in de praktijk gewoon vervangen door een nieuwe ongelijkheid op basis van partijstatus.

Overheid boven individu of individuele vrijheid boven alles? Dat is dé vraag.

Het communistische ideaal zet de overheid boven het individu. Het maakt individuele vrijheden ondergeschikt. Dat is verkeerd. De kracht van een overheid bestaat er juist in dat ze individuele vrijheden waarborgt. Dat ze elke burger gelijke rechten geeft en een gelijke behandeling. De absolute gelijkheid is een utopie. Dat is de grote systeemfout van alle linkse en totalitaire ideologieën. Jammer dat er de afgelopen 100 jaar miljoenen mensen zijn moeten sterven om dat aan te tonen.