“De politiek, als ze één transitie zal ondergaan in de komende honderd jaar is dat er – hoop ik – op een globale samenleving ook globale politieke structuren groeien. Anders staan we er heel slecht voor”. Woorden van een idealistische Guy Verhofstadt? Van een kosmopolitische dromer? Van een eenzame roeper? Neen. Ze komen uit de mond van niemand minder dan Bart De Wever. We noteren 2009 in De Toestand, tegenover Siegfried Bracke – of was het toen nog Valère De Scherp?

Het verschil met het huidige discours van N-VA is opmerkelijk. In slechts enkele jaren tijd is de partij verveld tot een eurosceptisch bastion. Quasi elke versterking van het Europees project moet afgevallen worden. Een defensie-unie en Europese FBI? Niet realistisch. Afschaffen van de unanimiteitsregels? Onnodig. Een groter EU-budget? Waanzin. Als het op Europese integratie aankomt, is de N-VA vooral tégen, en vormt ‘nee’ de basis van vrijwel elke communicatielijn.

Toch is een groter en vooral beter georiënteerd EU-budget precies wat de Europese Unie nodig heeft. Een boodschap die de Europese Commissie begrepen heeft, mede dankzij steun uit Parijs. Terecht wordt gesnoeid in budgetten zoals landbouw en cohesiefondsen, en verschuiven de middelen naar innovatie, onderzoek en ontwikkeling, domeinen die mee de economische en maatschappelijke vooruitgang ondersteunen. Zo ruimt ook op Europees niveau 20ste-eeuwse logica plaats voor modern beleid. De wereld verandert razendsnel, de EU verandert mee.

Al is deze verschuiving nog niet gerealiseerd. Ze moet eerst de tafel van de staats- en regeringsleiders overleven. Geen gemakkelijke klus. Want hoewel president Emmanuel Macron zijn steun al heeft toegezegd, dreigt een coalitie aangevoerd door het Nederland van Mark Rutte roet in het eten te gooien.

Meer dan ooit kan België het verschil maken. Het is triest te moeten vaststellen dat een Belgische premier die speecht voor het Europees Parlement, ondanks zijn eigen overtuiging niet voluit de Europese kaart kan trekken. Spaak, Tindemans, Martens, Dehaene, Verhofstadt… allemaal voortrekkers en pleitbezorgers voor een sterker Europa, vaak met federalistische inslag. En ja, ook N-VA schakelde zich in haar beginjaren grotendeels in in dit verhaal, totdat electorale stratego anders deed beslissen.

De huidige discussies rond de nieuwe Europese meerjarenbegroting zijn hiervan het perfecte voorbeeld, waar N-VA Europarlementslid Sander Loones zich tevreden uitliet dat België zich ‘voor het eerst profileert als nettobetaler’. Voor de goede verstaander: voor wat hoort wat, en ziet N-VA geen waar voor zijn geld zal het minder betalen. De onderlinge solidariteit die de Europese Unie al decennialang ondersteunt als economisch en politiek blok wordt daarbij in sneltempo ten grave gedragen.

En dat terwijl meer dan ooit een sterke Europese begroting nodig is. Meer nog: een sterkere Europese begroting is de best mogelijke besparing. Het stelt ons in staat grensoverschrijdende problemen daadkrachtiger aan te pakken.

Neem nu de recente discussies omtrent de vervanging van de F16. Zelfs in 2018 volgt elke lidstaat hierin zijn eigen beleid. Resultaat: efficiëntie, daadkracht en geld worden verspild. Een daadkrachtig antwoord op de innovatie-race tussen China en de US: enkel Europa als eengemaakt blok kan hier het verschil maken. En ja, de huidige meerjarenbegroting is hiervoor een eerste belangrijk signaal.

Dit alles maakt dat België een ambitieuze meerjarenbegroting moet ondersteunen. Een groter Europees budget is niet alleen beter instrument voor Europese welvaart, het is ook de beste lange termijn besparing voor nationale begrotingen. In plaats van een handrem, heeft Europa dus vooral nood aan een gaspedaal.