Het is bijna 20 jaar geleden dat Vlaanderen een staking van het onderwijspersoneel kende. Afgelopen week sloegen leerkrachten uit het kleuteronderwijs, de lagere school en het secundair onderwijs een noodkreet. Er is nood aan een betere omkadering: steviger en op maat. Veel leerkrachten zeggen het gevoel te hebben verschillende jobs te moeten combineren: ze zijn psycholoog, kinderverzorg(st)er, maatschappelijk assistent én leerkracht. Bovendien kreunen ze onder de administratieve lasten en moeten ze vaak ook nog eens zieke collega’s vervangen. Ze hebben hun handen vol. Eerlijk gezegd lijken we te verwachten dat leerkrachten superhelden zijn. Wie houdt dit vol? 

Hoge verwachtingen zonder plan

Wie met leerkrachten praat hoort vaak dezelfde oorzaak:het M-decreet. De druk tijdens het lesgeven is groot en stijgt alleen maar in diversere klassen. Door de gebrekkige lancering van het M-decreet is het aantal leerlingen met zorgnoden gestegen zonder dat er een gepaste ondersteuning is. “Kunt u zich voorstellen hoe moelijk het is om les te geven aan 20-25 pubers waarvan een deel echt vooruit wil, een deel niet echt, waarvan enkelen een serieuze taalachterstand hebben, misschien enkele leerlingen met een ADHD, dyslexie, autisme of zelfs een gedragsstoornis en tenslotte nog enkele leerlingen waarvoor het allemaal veel te traag gaat?”, vertelde een leerkracht onlangs.

Open Vld is steeds voorstander geweest van inclusiviteit en gelijke kansen voor elke leerling. Maar het M-decreet kwam er te snel, zonder visie en zonder adequate structuur. We hebben de afgelopen 5 jaar al 4 keer een serieuze bijsturing van het decreet doorgevoerd. Repareer werk. En nog zijn we er niet, er is nog meer nodig.  Het ligt hierbij zeker niet aan de leerkrachten. Zij willen elk kind bieden waar het recht op heeft. Maar we moeten ons de vraag durven stellen of de groep niet te groot is. En of we geen  maximum moeten bepalen aanzorgbehoevende kinderen per klas. 

Uitval van leerkrachten 

De te grote werkdruk en de problemen met het M-Decreet zorgen voor een grote uitval. In ons secundair onderwijs stopt ongeveer 1 op 5 van de nieuwe leerkrachten binnen de 5 jaar. Voor ons basisonderwijs is dat 1 op 10, met regio’s die pieken rond de 50%.  Dat terwijl we met een dramatisch tekort aan leerkrachten zitten. We zijn gewoon aan het dweilen met de kraan open. 

Bijkomend stellen we jammer genoeg vast  dat de job van leerkracht te weinig wordt gewaardeerd. Zo’n 30-tal jaar geleden beschouwden we onze leerkrachten als de intelligentia van onze regio. Doen we dat vandaag nog? We geven hen wel het vertrouwen om onze kleinsten zich te laten ontplooien maar roepen dan hard, soms onrespectvol, bij de eerste onenigheid. Om over steretypering “korte werkdagen en lange vakantie” te zwijgen. Die vooroordelen moeten nu eens eindelijk de wereld uit. 

Digitalisering in het onderwijs: uitdaging of kans? 

Tenslotte zorgt ook de digitalisering voor extra druk. Nieuwe manieren van lesgeven met digitale tools betekent onzekerheid. Nochtans kan die digitalisering juist een deel van de oplossing zijn. Stel je voor dat je een leerling met leesachterstand kan helpen bij te benen, leerlingen met dyslectie beter kunnen leren met bvb. Karaton of meerbegaafde leerlingen extra uitgedaagd kunnen worden. 

Samen naar beter

Er is deze legislatuur enorm veel gebeurd. Denk aan de bepaling van de eindtermen, de modernisering van het secundair onderwijs, de investeringen in het basisonderwijs, STEM academies, versterking lerarenopleding, etc. Maar het werk is niet af. Open Vld reikt de hand naar iedereen die vooruit wil met ons onderwijs. De boodschap van de leerkrachten was duidelijk, hun signaal is aangekomen.

Het is tijd om nog meer samen te werken, over partijgrenzen heen, met leerkrachten, directeurs en koepels, met vakbonden én met bedrijven. Iedereen heeft baat bij een sterk onderwijs. Vandaar dat wij, samen met meerderheid en oppositie, ons engageerden om voor het einde van deze legislatuur een resolutie uit te werken voor een nieuw plan basisonderwijs met enkele belangrijke speerpunten: de gelijkschakeling van de werkingsmiddelen voor kleuter en lager onderwijs, bijkomende kleuterverzorg(st)ers die de kleuterjuffen en -meesters bijstaan, , extra middelen voor de integratie van anderstalige kinderen en een gevoelige vermindering van de papierberg. 

Onze leerkrachten vormen onze kinderen.  Onze toekomst. Geef hen de ruimte, de ondersteuning en het respect om hun ding te doen: namelijk les geven met passie!

Franc Bogovic
Vlaams Volksvertegenwoordiger voor Open VLD