In onze vooruitblik naar de Europese verkiezingen keken we vorige maand naar een aantal algemene trends. In dit artikel richten we onze blik op de Belgische (Vlaamse) partijen. Voorspellingen zijn gebaseerd op de peilingen van Politico.


N-VA en Brexit

De grootste Belgische politieke partij in het Europese Parlement is op dit moment N-VA die met 4 zetels zetelt in de Europese fractie van de Conservatieven en Hervormers (ECR). Deze conservatieve en anti-federalistische fractie telt 70 leden (van de 751) en is daarmee momenteel de derde grootste politieke fractie in het parlement. Het lijkt onwaarschijnlijk dat de ECR deze positie kan behouden na mei aangezien er een verlies van 16 zetels wordt voorspeld. Dit is grotendeels het gevolg van de Brexit waardoor de Britse Tories geen deel meer zullen uitmaken van het Europees Parlement en dus ook niet van de ECR fractie. De Britse Conservatives hebben momenteel 19 zetels in de ECR en zijn daarmee de grootste partij gevolgd door de Poolse regeringspartij PiS die na verkiezingen waarschijnlijk een meer dominante positie zullen innemen.

De N-VA trekt naar de Vlaamse kiezer met Geert Bourgeois. De huidige Minister-President van Vlaanderen ziet het zelf als een manier om zijn werk in de Vlaamse regering verder te zetten op het Europese niveau. Assita Kanko, die erder dit jaar de overstap maakte van MR naar N-VA, staat op de tweede plaats net voor ex-Minister van Financiën Johan van Overtveldt.


Open Vld en La République en Marche

Open Vld werd in 2014 de tweede grootste partij voor het Europees Parlement in België met 3 zetels. Bovendien was het samen met de MR met 6 zetels de grootste politieke familie. De Vlaamse liberalen zetelen in de Europese ALDE fractie die wordt geleid door ex-Premier Guy Verhofstadt. Verhofstadt was vorig jaar nog Spitzekandidaat voor ALDE, en daarmee dus kandidaat voorzitter van de Europese Commissie, maar dit jaar zou ALDE met een ‘team Europe’ komen en dus niet met één kandidaat. De voorstelling van deze kandidaten is trouwens reeds uitgesteld van februari naar maart en is daarmee de enige (grote) fractie die haar kandidaat, of kandidaten, nog niet heeft voorgesteld.

De ALDE lijkt na mei de derde grootste fractie van het Europees Parlement te worden, zeker als de Franse President Emmanuel Macron zou besluiten om zich met zijn République en Marche  aan te sluiten bij de Europese liberale fractie, maar momenteel blijft het hier na heel wat geruchten eerder stil rond. Verhofstadt trekt opnieuw de lijst voor de Vlaamse liberalen, gevolgd door huidig Europees Parlementslid Hilde Vautmans.


CD&V en Orban

CD&V heeft momenteel 2 zetels in het Europees Parlement, maar levert ook de Europese Commissaris voor België, Marianne Thyssen. Thyssen was 5 jaar lang verantwoordelijk voor Werkgelegenheid, Sociale Zaken, Vaardigheden en Arbeidsmobiliteit in de Europese Commissie. Zelf duwt ze de nieuwe Europese lijst, samen met huidig Europees Parlemenslid Ivo Belet. Lijsttrekker is huidig Minister van Werk, Kris Peeters.

CD&V zit momenteel vooral verveeld met de zaak Orban. De Premier van Hongarije staat bekend als een grote criticus van de Europese Unie en vooral de Europese migratiepolitiek. In het begin van maart maakte CD&V, CDH en de Luxemburgse christendemocratische partijen bekend Orban en zijn Fidesz partij te willen uitsluiten van de Europese EVP fractie, waar dus ook de Belgische christendemocraten in zetelen. Orban reageerde hier op zijn beurt weer op  dat hij de ‘idioten van links’ van de EVP hekelde. Dit verhaal is duidelijk nog niet afgelopen. Of is het gewoon een campagnestunt en leggen de kemphanen het terug bij na de verkiezingen?

Groen, Sp.a en Vlaams Belang

Tot slotte behaalde Groen, Sp.a en Vlaams Belang elk 1 zetel in het Europees Parlement na de verkiezingen van 2014. Sp.a en Vlaams belang hebben al aangekondigd dat ze hun huidige Europees parlementslid zullen inzetten als lijsttrekker. Dat is respectievelijk Kathleen Van Brempt en Gerolf Annemans. Groen ruilt huidig Europees parlementslid Bart Staes in, die op plaats twee zal staan, voor Petra De Sutter. De bekende gynaecologe werd eerder al bijna Spitzenkandidaat namens alle Europese Groenen en dat werpt nu vruchten af.

Van een groene golf lijkt echter momenteel op Europees niveau nog geen sprake want een klein verlies van 5 zetels wordt voorspeld. De grootste verliezer zou echter de sociaaldemocratische S&D worden, de fractie waar Sp.a. in zetelt. Deze fractie zou maar liefst 53 zetels verliezen! Dit staat in contrast met de fractie van Vlaams Belang, Europa van Vrijheid en Naties, die met een voorspelde 60 zetels de vierde grootste partij in het Europees Parlement zouden worden, niet ver verwijderd van de Europese liberalen.

Voorspelling Vlaamse partijen

Hoe zit het nu met de voorspelling van de bovenstaande partijen? Aan de kant van de winnaars vinden we op de eerste plaats Groen die een zetel zou winnen, maar ook haar Waalse tegenhanger, Ecolo zou een zetel winnen wat de ecologisten samen 2 extra zetels oplevert (4 in totaal). Dit dus in contrast met de Europese tendens. Vanuit Wallonië zou de PTB het Europese Parlement gaan betreden, ten koste van een zetel van de PS. Verlies zien we ook bij de liberalen. Zowel de Vlaamse Open Vld als de Waalse MR verliezen elk een zetel wat hun totaal brengt op 4 zetels in vergelijking met de huidige 6.  


Conclusie

Op Belgische niveau lijkt er dus geen aardverschuiving aan te komen, maar in zekere mate wel voor de Europese fracties waarin ze zetelen. Dit is vooral het gevolg van de groei van populistische partijen, Brexit en het ontstaan van nieuwe partijen.

Een ding is zeker: België zet topkandidaten in. Onder de lijsttrekkers vinden we onder andere een ex-Minister-President, een huidig Minister-President, een ex-Premier en een ondervoorzitster van de S&D fractie. Of is het toch uitkijken naar een verrassing van de underdogs?

Het belooft in ieder geval een spannende race te worden want zowel de liberalen, de groenen, de christendemocraten en de N-VA zouden stranden op 4 zetels.

……………………………………………………………………………………………………………………………….

Menno van Gemeren werkt voor Dr2 Consulants in Brussel en volgt voor verschillende bedrijven de Europese verkiezingen en Brexit op de voet op.